Chiptijd of gps, waarom ze het bijna nooit eens zijn

Na de finish kijk je op je horloge: 21,6 km. In de uitslag staat 21,1 km, met een tijd die net iets anders is dan die op je pols. Niemand heeft zich vergist. De chip in je startnummer en de gps in je telefoon of horloge meten gewoon iets anders.

Twee manieren van meten

De chip zit in of op je startnummer. Op de start, op de finish en vaak om de paar kilometer ligt een tijdmat. Loop je eroverheen, dan wordt je tijd geregistreerd. De chip weet dus heel precies wanneer je op een bekende plek was, maar niets over wat je daartussen deed.

Gps kijkt een paar keer per seconde naar satellieten en berekent waar je bent. Al die punten achter elkaar vormen je route, en de afstand is de lengte van die lijn. Gps weet dus doorlopend waar je bent, maar elk punt heeft een kleine foutmarge.

Waarom gps langer meet

Dat de afstand op je horloge bijna altijd langer is, heeft drie oorzaken.

1. Het parcours is gemeten langs de kortste lijn. Officieel opgemeten wedstrijden worden gemeten langs de kortst mogelijke route: binnenbochten, rechte lijnen van bocht naar bocht. Daar komt bewust een kleine marge bovenop, zodat het parcours nooit te kort is. Een officiële 10 km is daardoor 10,01 km.
2. Niemand loopt die kortste lijn. Je loopt om andere lopers heen, neemt een drinkpost aan de buitenkant, of houdt de lijn op de weg aan. Elke kleine omweg telt op.

3. Gps heeft een foutmarge. Tussen hoge gebouwen, onder bruggen en in tunnels kaatst het signaal of valt het even weg. Een paar meter naast de echte plek, steeds opnieuw, maakt de lijn langer en hoekiger dan je liep.

Hoe groot het verschil is, zagen we zelf bij de halve marathon van Eindhoven: de gemeten gps-afstand was daar ongeveer 3,5% langer dan het parcours. Op een halve marathon is dat ruim 700 meter.

Bruto, netto en jouw tijd

In een uitslag zie je vaak twee tijden.

• Bruto loopt vanaf het startschot tot jij over de finish komt. Sta je ver achteraan, dan zit de tijd die je nodig had om bij de startlijn te komen erin.
• Netto (of chiptijd) loopt vanaf het moment dat jij over de startmat loopt tot de finish. Dat is de tijd die jij echt liep, en de tijd die de meeste lopers als hun tijd zien.

Je horloge zit daar meestal dicht bij, maar niet precies op: je drukt op start een paar seconden voor of na de mat, en op stop een paar seconden na de finish.

Komt je loper volgens de gps bij 30 km, dan staat het bordje van 30 vaak nog een stuk verderop.

Wat betekent dit voor supporters

Volg je via de officiële race-app, dan zie je tijden op de plekken van de matten. Tussen die matten is de plek een schatting. Volg je via gps, dan zie je waar je loper echt is, maar kan de afstand iets hoger uitvallen dan op de kilometerbordjes.

Handig om te weten: de kilometerbordjes langs de weg horen bij het officiële parcours. Komt je loper volgens de gps-afstand bij 30 km, dan kan die in het echt nog een paar honderd meter voor het bordje van 30 km zijn.

Hoe Racespot ermee omgaat

Racespot gebruikt gps, maar rekent je plek uit op het parcours zelf: niet hoeveel meter je telefoon heeft opgeteld, maar waar je op de route bent. Daardoor klopt bijvoorbeeld de melding “over 300 meter staat Mama” met de echte afstand tot die plek, en niet met de opgetelde gps-afstand die na een paar uur flink kan afwijken.

Voor de officiële tijd blijft de chip de bron. Gebruik Racespot dus naast de app of uitslag van de race, niet in plaats ervan.